Zaburzenia hormonu wzrostu

 

Hormon wzrostu jest to polipeptydowy hormon produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej.

Działanie hormonu wzrostu odbywa się poprzez stymulację wytwarzania peptydów pośredniczących – somatomedyn IGF-1 i IGF-2 – w wątrobie i w innych tkankach. Główną funkcją hormonu wzrostu jest pobudzanie zwiększenia masy ciała i wzrostu, będącego wynikiem pobudzenia chondrogenezy i osteogenezy w chrząstkach wzrostowych kości.

Hormon wzrostu wpływa również na gospodarkę węglowodanową powodując pobudzenie glikogenolizy (proces rozkładu wielocukru złożonego wyłącznie z cząsteczek glukozy), a w konsekwencji zwiększone uwalnianie glukozy z wątroby. Przedłużone stosowanie hormonu powoduje zwiększone wydzielanie insuliny przez wyspy trzustki. Hormon wzrostu działając na tkankę tłuszczową zwiększa lipolizę (rozkład tłuszczów) i zmniejsza lipogenezę (synteza tłuszczów), prowadząc do zwiększenia stężenia wolnych kwasów tłuszczowych w osoczu.

W trakcie doby hormon wzrostu wydziela się pulsacyjnie. Częstotliwość oraz intensywność pulsów jest zależna od wieku i płci. U człowieka nieprawidłowe wydzielanie hormonu wzrostu prowadzi do wystąpienia wielu schorzeń.

Stany związane z zaburzeniem wydzielania i/lub działania hormonu wzrostu:
 

Niedobór wzrostu u dzieci

Niedobór hormonu wzrostu

Niedobór hormonu wzrostu objawia się zwolnieniem tempa wzrastania i niedoborem wzrostu. Bez odpowiedniego leczenia, dzieci osiągają wzrost ostateczny o kilkadziesiąt centymetrów niższy od prawidłowego. Zastosowanie leczenia uzupełniającego hormonem wzrostu pozwala tym dzieciom osiągnąć wzrost ostateczny zbliżony lub nawet równy wzrostowi prawidłowemu.
Niedobór hormonu wzrostu może występować już w chwili narodzin, bądź też pojawić się w okresie niemowlęcym czy dziecięcym. Zwykle u jego podłoża leży niewystarczająca produkcja hormonu wzrostu przez przysadkę.
U większości pacjentów przyczyna występowania niedoboru hormonu wzrostu nie jest poznana, jakkolwiek są sytuacje, w których można ją zdefiniować. Należą do nich:
• guz w obszarze przysadki,
• leczenie guza lub raka mózgu,
• zaburzenie o podłożu genetycznym,
• ciężki uraz głowy.
 

Zespół Turnera

Zespół Turnera jest chorobą o podłożu genetycznym, której towarzyszy niski wzrost. Występuje tylko u dziewczynek, spowodowany jest uszkodzeniem lub brakiem jednego z chromosomów X.
 

Przewlekła niewydolność nerek

Choroba ta łączy się z głębokim upośledzeniem wzrastania. Zastosowanie terapii hormonem wzrostu u dializowanego dziecka umożliwia mu osiągnięcie wzrostu zbliżonego bądź nawet równego prawidłowemu.
 

Niedobór hormonu wzrostu u dorosłych

Niedobór hormonu wzrostu u dorosłych może być konsekwencją niedoboru hormonu wzrostu nabytego w dzieciństwie, jak również może się pojawić na każdym etapie dorosłego życia człowieka będąc rezultatem np.:
• guza okolicy przysadki,
• leczenia guza lub raka mózgu,
• ciężkiego urazu głowy.