Co powinieneś wiedzieć o diecie w cukrzycy?

Dieta cukrzycowa jest jednym z najważniejszych elementów leczenia cukrzycy. Powinna być urozmaicona i zawierać wszystkie niezbędne składniki pokarmowe, będące elementem zdrowej diety.

Dzięki stosowaniu diety cukrzycowej:

• Utrzymasz poziomy cukru we krwi w granicach normy,
• Zapobiegniesz późnym powikłaniom cukrzycy,
• Utrzymasz prawidłową masę ciała,
• Możesz jeść różnorodne produkty, w tym również Twoje ulubione potrawy.

Zasady jakimi należy się kierować:

• Zjadaj produkty jak najmniej przetworzone,
• Równoważ ilość spożywanych kalorii z wysiłkiem fizycznym,
• Stosuj w diecie ziarna oraz warzywa i owoce,
• Ograniczaj spożycie tłuszczu, cukru i soli,
• Odżywiaj się regularnie.

Wybieraj produkty bogate w błonnik pokarmowy tj. warzywa, owoce czy ziarna. Błonnik zwalnia wchłanianie węglowodanów z przewodu pokarmowego, co ułatwia utrzymanie prawidłowego poziomu cukru oraz cholesterolu we krwi. Spożywanie zbyt dużych ilości tłuszczu i cholesterolu może spowodować choroby serca i naczyń krwionośnych.

Jeśli masz nadciśnienie, unikaj używania soli i stosowania jej podczas gotowania.

Prawidłowe odżywianie polega na dostarczaniu organizmowi niezbędnych składników pokarmowych. Do tych składników należą: węglowodany, białko i tłuszcze oraz witaminy i sole mineralne.

Stosowanie urozmaiconej diety pomoże w dostarczaniu odpowiedniej ilości tych składników oraz w utrzymaniu prawidłowej wagi ciała.

Węglowodany to główne źródło energii.
Znajdują się one w produktach w dwóch postaciach jako:

• cukry proste (szybko wchłaniane węglowodany),
• cukry złożone (węglowodany wolno wchłaniane).

Cukry proste zawarte są np.: w dżemie, słodyczach, cukierkach, owocach, miodzie, sokach owocowych, mleku. Po spożyciu cukrów prostych stężenie cukru we krwi szybko osiąga wysokie wartości, ponieważ dociera on do krwi w krótkim czasie. Dobrze jest łączyć je z cukrami złożonymi zawartymi np. w pieczywie, ziemniakach, warzywach, ryżu.

Dla osoby z cukrzycą bezpieczniejsze jest stosowanie cukrów złożonych, ponieważ wchłaniają się one wolno.

Cukry proste możesz stosować, gdy masz niski poziom cukru we krwi. Poprawią one Twoje złe samopoczucie.

Aby ułatwić kontrolę spożywanych węglowodanów używa się pojęcia wymiennika węglowodanowego (WW) - jest to porcja produktu (w gramach), która zawiera 10g węglowodanów przyswajalnych.

Białka służą do budowy i odbudowy komórek organizmu. Osoba z cukrzycą powinna kontrolować spożywanie białka w diecie.

Tłuszcze są ważne dla Twojego organizmu, ponieważ:

• Dostarczają energii,
• Pomagają w utrzymywaniu zdrowej skóry i włosów,
• Dostarczają organizmowi witamin rozpuszczalnych w tłuszczach czyli A, D, E i K.

Ograniczaj jednak ich ilość w codziennej diecie, ponieważ w nadmiarze mogą powodować tycie oraz przyczyniać się do rozwoju chorób naczyń krwionośnych (miażdżycy).

1 g węglowodanów = 4 kcal
1 g białka = 4 kcal
1 g tłuszczu = 9 kcal

Nadwaga nie jest wskazana dla zdrowych osób, a tym bardziej dla osób z cukrzycą. Nadmierna masa ciała może spowodować m.in.:

• Niekorzystny wpływ na serce,
• Szybsze męczenie się,
• Insulinooporność.

Wiele osób z cukrzycą typu 2 ma nadwagę. Osoby te mogą kontrolować masę ciała poprzez wskaźnik prawidłowej masy ciała, zwany BMI (ang. body mass index).
BMI wskazuje zależność między wagą a wzrostem. Poproś lekarza, pielęgniarkę lub dietetyczkę o pomoc w wyznaczeniu należnej masy ciała.

Innym prostym pomiarem oceniającym występowanie otyłości (szczególnie typu brzusznego) jest pomiar obwodu pasa. Zbyt duży obwód pasa powyżej zalecanych norm wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób serca i naczyń krwionośnych. Normy według IDF (International Diabetes Federation) wynoszą: mężczyźni ≥ 94 cm, kobiety ≥ 80 cm. 

Pamiętaj!
Jeśli kontrolujesz masę ciała, zmniejszasz ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycowych.

Jeśli masz prawidłową wagę, prawdopodobnie konieczne będą jedynie niewielkie zmiany w Twoich nawykach żywieniowych. Jeżeli masz nadwagę, lekarz pomoże Ci zmienić dietę w taki sposób, aby waga ciała malała stopniowo, przez dłuższy czas - w trosce o Twoje bezpieczeństwo.

Odżywianie się w restauracjach może być równie zdrowe jak posiłki przygotowywane samodzielnie.

Kieruj się poniższymi wskazówkami:

• Zamiawiaj posiłki gotowane, grillowane lub pieczone,
• Unikaj mięsa tłustego i smażonego,
• Wybieraj dania dietetyczne,
• Pytaj o składniki serwowanych dań.

Zachowaj rozsądek przy wyborze posiłków i przekąsek. Podawane w restauracji mogą być zbyt obfite. Pamiętaj o przeliczaniu wymienników węglowodanowych.

Unikaj spożywania posiłków typu fast food. Zawierają one dużo kalorii, tłuszczu i soli.

W podróży dieta często bywa zmieniona pod względem ilościowym i jakościowym, dlatego należy być bardzo czujnym oraz aktywnie reagować na każdą niepokojącą zmianę w wynikach samokontroli.

W podróży z powodu zmiany diety mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo - jelitowe. Należy wówczas spożywać dietetyczne posiłki (kleiki ryżowe), pić duże ilości płynów oraz częściej mierzyć poziom cukru we krwi.

Na przyjęciach lub innych uroczystościach możesz mieć ochotę na coś słodkiego. Nie musisz z tego rezygnować. Przelicz ilość węglowodanów zawartych w serwowanych posiłkach i dostosuj do puli codziennego zapotrzebowania na wymienniki węglowodanowe.

Zaplanuj dawkę insuliny lub odpowiedni wysiłek fizyczny, który pomoże zużytkować nadmiar zjedzonych kilokalorii (energii).

Zapytaj gospodarzy o czas podawania posiłków. Może będzie konieczne przesunięcie pory podania insuliny lub zjedzenie przekąski.

DIA/16/03-08/11-10